شارنيوز- اخبار سقز

امروز ۰۹/۰۷/۱۳۹۹
جمعه، 5th دسامبر 2014
4:02 ب.ظ
سخنرانی دکتر بایزید مردوخی در باب توسعه

چرا توسعه نیافتیم

بایزید مردوخی، اقتصاددان برجستۀ کشور ، مشاور استاندار و وزیر کار کشور روز چهارشنبه 12/9/93 در آمفی تئاتر دانشگاه آزاد سقز به سخنرانی در باب توسعه با تأکید بر توسعۀ استان کردستان پرداخت.

بایزید مردوخی سخنان خود را با خواندن برگردان شعری از شاعر نامی کورد «شیرکو بیکه س» آغاز نمود که می گوید: ” کلیدی گوشه ای دور افتاده می گریست برای اینکه دنبالش نگشته بودند چراکه دروازه های شهر را با توپ گشوده بودند.” بعد از آن مردوخی سخنان خود را با در قالب جواب دادن به این دو سؤال ادامه داد: به چه علت تا بحال توسعه پیدا نکردیم؟ و چکار کنیم تا توسعه پیدا کنیم؟mardokhi

وی در ابتدا توسعه را اینگونه تعریف کرد : «فرایندی که به آحاد جامعه امکان می دهد که ارتقای مادی و معنوی پیدا کنند». که بر همین اساس مکاتب مختلف در هر دوره با تأکید بر عنصری خاص در صدد بوده اند تا این مهم را به پیش ببرند از جمله اینکه در دهۀ 1960 تأکید عمده بر زیربنا سازی بوده، در دهۀ 1970 مبارزه با فقر در دستور کار قرار گرفته چرا که فقر به عنوان اصلی ترین عامل توسعه نیافتگی قلمداد شده است.در دهۀ 1980 تأکید بر تعدیل و اصلاحات ساختاری بوده است به گونه ای که اگر بتوان خصوصی سازی را انجام داد و دخالت دولت را در اقتصاد کم کرد، می توان به توسعه رسید.

وی ادامه داد: اما در دهۀ 1990 تأکید بر عنصری به نام”نظام تدبیر” شد و اقتصاددانان به این نتیجه رسیدند که اگر نظام تدبیر به درستی پیش برود به توسعه خواهیم رسید که این تظام تدبیر مجموعه ای از نهادهایی است که در یک جامعه و حتی در یک استان همۀ امور را سرو سامان می دهد که شاخصۀ اصلی آن نظم است که از قانون اساسی یک کشور شروع می شود و شامل قوانین عادی نیز خواهد شد و از سویی نیز باید دارای شایستگی باشد چرا که در صورت عدم شایستگی نظام تدبیر سایر عوامل نمی توانند جامعه را به توسعه برسانند.

مردوخی با اشاره به اینکه در مکاتب کلاسیک توسعه عواملی همچون سرمایه ، نیروی کار ، زمین و مدیریت را در امر توسعه مهم می دانستند، افزود : این مکاتب بعد از مدتی متوجه شدند که علی رغم دارا بودن همۀ این شرایط اما باز هم به توسعه دست نیافته اند که این ناشی از ضعف در نظام تدبیر آنها بوده است و این نظام تدبیر باید به گونه ای باشد که مشارکت مردم را در فرایند توسعه جلب کند.

وی همچنین افزود: از دیدگاه دانشمندان اقتصاد سیاسی، هرسیستم ممکن است با سه حالت تعارض، تقابل و نظم رو به رو شود و در این موارد وقتی تعارض به حدی می رسد که تقابل یا تعامل نمی تواند از مجموعۀ بالقوۀ ارزش های آن سیستم استفاده کند عامل سوم یا همان نظم بایستی وارد عمل شود که تجربه های مختلف نشان داده است که هرکجا نظام تدبیر دارای شایستگی بوده آن جامعه به توسعه رسیده است.

بایزید مردوخی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه کشور ایران با وجود بهره مندی از امکانات خدادادی و موقعیت ژئو استراتژیک و همچنین مزیت وجود اقوام مختلف اما باز هم به توسعه نرسیده است افزود : از سویی میل به واردات در طول تاریخ در میان ایرانیان وجود داشته و از سوی دیگر وجود ضعف در نظام تدبیر باعث عدم توسعه یافتگی در ایران شده است که باید اصلاح شود. بخشی از آن مربوط به اصلاح ساختار اداری است که در بخش کشاورزی، صنعتی و اداری باید روی دهد که اینجانب به عنوان کارشناس در این زمینه سالهاست بر روی آن تأکید دارم. از طرفی سازمان برنامه و بودجه در طول سال ها مورد غضب مدیران بوده و این امر تا جایی پیش رفت که دولت نهم آن را منحل کرد، که ناشی از بی علاقگی مسئولین به برنامه ریزی دراز مدت و سعی در عمل کردن در چارچوبی غیر از قانون و به نوعی قانون گریزی بوده است غافل از اینکه آنچه که تا کنون بدان رسیده ایم به نوعی مرهون تلاشی است که در این سازمان انجام شده. است.

مردوخی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت استان کردستان پرداخت و افزود : طبق مطالعات انجام شده کردستان دارای آمار بیکاری 23 درصد است که آمار بسیار بالایی است و به همین خاطر این سؤال مطرح می شود که چرا ما با داشتن منابعی از قبیل آب و خاک و منابع کانی نتوانسته ایم این آمار را حداقل به نرخ تک رقمی برسانیم؟

وی در جواب این سؤال گفت: در این مورد برخی به وجود توطئه معتقدند یعنی اینکه بعضی جوامع نباید توسعه پیدا کنند ولی طبق شواهد موجود این طرز فکر نادرست بوده است. عده ای دیگر به تأخیر در شروع کردن توسعه معتقدند که این امر تا میزانی درست است. اما برخی دیگر به فرهنگ ضد توسعه یافتگی معتقدند که مطرح کردن این مسأله نیز صحیح نیست چراکه مردم کردستان همیشه خواهان توسعه یافتگی بوده و هستند. اما به نظر من عامل اصلی در این رابطه وجود نقص در نظام تدبیر استان است.

وی با اشاره به این مورد افزود تفسیر ما از قوانین در بوروکراسی استان اشتباه است و طبق مطالعات انجام شده بیشتر سرمایه گذاران از اجرای طرح های سرمایه گذاری در استان به دلیل نقص در نظام تدبیر از سرمایه گذاری باز می مانند، به شخصه وقتی پای سخنان استانداران ادوار مختلف نشسته ام شاهد بوده ام که همگی علاقمند به توسعۀ استان بوده اند اما همگی از وجود درد مشترک که همانا بوروکراسی دست و پا گیر است گلایه دارند.

مردوخی در بخشی از سخنان خود با بیان اینکه مردم کلید توسعه هستند گفت : فرهنگ سرمایه گذاری باید ترویج یابد و مناطق غربی کشور به دلیل وجود بازارهای گردش پول که رقم بسیار بالایی هم می باشد ظرفیت های خوبی برای تولید دارند که بایستی این پول را در این راستا هدایت کرد.

مردوخی در پایان اظهار امیدواری کرد که شهرستان سقز بتواند در حدود اختیارات و در چهارچوب قانون از بوروکراسی دست و پاگیر جلوگیری نماید و در جذب سرمایه گذار فعال تر شود.

کد خبر: 11699




    مطالب مرتبط: