شارنيوز- اخبار سقز

امروز ۰۸/۰۷/۱۳۹۹
دوشنبه، 28th سپتامبر 2015
8:45 ب.ظ
19 امین سالگمرگ ژیلا حسینی

نگاهی به زندگی و آثار ژیلا حسینی

19 سال قبل در چنین روزی ضایعه ای تاسف برانگیز شهروندان سقزی و دیگر علاقمندان به شعر و ادب کردستان را در ماتم فرو برد. خبر کوتاه بود و جانکاه، ژیلا حسینی شاعره پرآوازه سقزی بر اثر سانحه تصادف در مسیر تهران و در حالی که برای دیدار “شیرکو بیکس” راهی این شهر بودند، رخت از دیار فانی بربست و به دیار باقی شتافت. اکنون 13 سال است پیکر شاعر در آرامگاه روستای دوزه غه ره به خواب ابدی رفته است.در مطلب زیر به قلم کاک حسن امینی به زندگی و آثار ژیلا حسینی پرداخته ایم

هه‌مووجارێک که‌ بۆ هه‌وێنی باسه‌که‌م گه‌شت وگوزاری ناو کۆڵان وگه‌ڕه‌ک وده‌ڤه‌ره‌کانی شاری سه‌قز ئه‌که‌م،بیر له‌وه‌ده‌که‌مه‌وه‌ که‌ بێ شک هه‌موو jilahoseni (3)ده‌ڤه‌روشاروگوندێک که‌سایه‌تی ناوداروسه‌ر‌به‌ده‌ره‌وه‌ی ئه‌ده‌بی وفه‌رهه‌نگی وهونه‌ری  وسیاسی تایبه‌ت به‌خۆی هه‌یه‌ که‌ به‌خۆشییه‌وه‌هه‌ندێک شوێن وناوچه‌ توانیویانه‌ هه‌تا راده‌یه‌کی زۆر ناو ونیشانی که‌سه‌کانی خۆیان کۆبکه‌نه‌وه‌و و به‌رهه‌میان له‌ فه‌وتان رزگاربکه‌ن به‌داخه‌وه‌ ئێمه‌ هێشتا نه‌مانتوانیوه‌ به‌ ته‌واوه‌تی قه‌ڵه‌مه‌ به‌بڕشت و به‌تواناکانی ناوچه‌که‌مان به‌وشێوه‌ی که‌ شیاوی باڵایان بێت رێزی لێبگرین و به به‌ره‌ی دوارۆژیشی ‌ بناسێنین که‌ یه‌کێک له‌ مرۆڤه‌ به‌به‌هره‌وخاوه‌ن زه‌وقه‌ زه‌ریف وسه‌لیمانه‌ی شاری سه‌قز که‌ له‌ ناساندنی ئه‌مجاره‌ماندا لاگوێلێک له‌ خرمانی پڕپیت وبه‌ره‌که‌تی  ئه‌چنینه‌وه‌خوالێخۆش بوو مه‌رحووم ژیلای حسه‌ینی یه.‌

ژیلاحسه‌ینی له‌ رۆژی 31مانگی خرمانانی ساڵی 1343هه‌تاوی له‌شاری سه‌قز له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌کی ئایینی سه‌ربه‌شێخانی دۆزه‌غه‌ره‌ له‌دایک بوه‌و له‌گه‌رمه‌ی شۆڕشی گه‌لانی ئێرانداله‌ ساڵه‌کانی 57به‌دواوه‌ به‌ ته‌مه‌نێکی که‌مه‌وه‌ زۆرزوو تێکه‌ڵ به‌دنیای ژیانی هاوبه‌شی ماڵ ومناڵ وماڵداری ئه‌بێت که‌ سه‌ره‌ڕای ئه‌وانه‌یش به‌رده‌وام له‌ کۆڕوکۆبوونه‌وه‌ ئه‌ده‌بی وفه‌رهه‌نگی یه‌کاندا ده‌وری به‌رچاو ئه‌بینێت به‌تایبه‌ت له‌ ئه‌نجومه‌نه‌کانی شاری سنه‌وسه‌قز که‌ دواین چالاکی له‌ شاری سه‌قزبه‌ وتارێکی ئه‌ده‌بی و توێژینه‌وه‌ له‌ کونگره‌ی مه‌وله‌وی کوردابه‌شداری چالاکانه‌ی بوو وهه‌روه‌ها بۆ کونگره‌ی فه‌رزانه‌گان که‌ له‌شاری سنه‌ به‌ڕێوه‌ چوو  روانگه‌ی نوێخوازیانه‌ی سواره‌ی ئیلخانی زاده‌ی له‌ وتارێکی تێروته‌سه‌ل دا ئاماده‌کردبوو که‌ به‌داخه‌وه‌له‌ کاتی به‌رێوه‌چوونی سمیناره‌که‌ جێگه‌ی ژیلا به‌گوڵ نه‌خشێنرا بوو به‌ڵام هاوڕێکی ژیلا به‌ناوی کولسوومی عوسمان پوور به‌چاوی فرمێسکا‌وییه‌وه‌ وتاره‌که‌ی ژیلای پێش که‌ش به‌به‌شداربوان کرد….

به‌داخه‌وه‌ ئه‌م خاتوونه‌ شێعره‌ی ده‌ڤه‌ری ئه‌شق وجوانی وئاوه‌دانی ئه‌م کچه‌ ته‌مه‌ن گوڵ وپه‌پووله‌ی شاری سه‌قز له‌ رۆژی  6/7/1375هه‌تاویداهاورێ له‌ گه‌ڵ بنه‌ماڵه‌که‌ی که‌ده‌یانویست بچنه‌ شاری تاران بۆته‌واف وزیاره‌تی شێخه‌ شێعره‌که‌ی‌ کورده‌واری مامۆستا شێرکۆ بێکه‌س له‌رێگادا تووشی کاره‌ساتی وه‌رگه‌ڕانی ماشێن ده‌بن وبه‌داخه‌وه‌ ژیلای شاعیربه‌ته‌مه‌نێکی که‌م وکارامه‌ی 32ساڵیه‌وه‌ له‌گه‌ڵ کچه‌ ته‌مه‌ن کورته‌که‌ی به‌ناوی “ژینۆ’ گیانیان له‌ده‌ست ئه‌ده‌ن،که‌ گه‌لی کوردبه‌گشتی وشاری سه‌قز به‌تایبه‌تی ژنه‌شاعیرێکی بوێروچاونه‌ترسی بواری ئه‌ده‌ب وگه‌شه‌کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کانی له‌کیس وخه‌سارچوو،

هه‌واڵی مه‌رگی ژیلاحسه‌ینی سه‌ره‌ڕ‌ای نه‌بوونی ده‌ستگای راگه‌یاندنێکی ئه‌وتۆ زۆر زووبه‌وڵاتدا بڵاوبو وه‌وه‌وشاری سه‌قزی کرده‌‌ پاپۆڕی ئاشقانی شێعرووه‌فاداره‌کانی ژیلا هه‌ربۆیه‌ له‌ ماوه‌ی سێ رۆژ پرسه‌وسه‌ره‌خۆشیداکه له‌لایه‌ن‌ بنه‌ماڵه‌ی به‌ڕێزیان وئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی فه‌رهه‌نگی ئه‌ده‌بی مه‌وله‌وی کوردی شاری سه‌قزبه‌ڕێوه‌چوو  هه‌موو ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نه‌ئه‌ده‌بیه‌کانی شاره‌کانی سنه‌،مه‌ریوان، بانه‌،مه‌هابادوبۆکان …. هه‌روه‌ها گه‌لێک کاسایه‌تی ناوداروناسراوی وێژه‌وئه‌ده‌بی کوردی به‌پیرئه‌وکۆسته‌گه‌وره‌وخه‌مه‌ناواده‌یه‌ی بنه‌ماڵه‌که‌ی وئه‌دیبان وخه‌ڵکی شاری سه‌قزه‌وه‌ هاتن وته‌رمی ژیلاوکچۆڵه‌که‌یان له‌ گۆڕستانی دۆزه‌غه‌ره‌ له‌ رۆژهه‌ڵاتی شاری سه‌قزدا له‌ ته‌نیشت باو وباپیرانی به‌خاک ئه‌سپه‌رده‌کرد‌.

گه‌ر لاپه‌ڕه‌ی ژیانی ئه‌ده‌بی وهونه‌ری ژیلاحسه‌ینی هه‌ڵبده‌ینه‌وه‌ ده‌بینین  یه‌که‌م به‌رهه‌می ده‌سنووسی ژیلا حسه‌ینی چیرۆک “بربادرفته‌” یه که به‌زمانی فارسی نووسیویه‌تی ودواتر ژیلاخۆی  زۆر تامه‌زرۆی‌ چاپ کردنی نه‌بوو هه‌ربه‌وپێیه‌ ئه‌وه‌ڵین به‌رهه‌مه‌کانی ژیلا به‌زمانی فارسی بوون هه‌تا سه‌ره‌تای ساڵه‌کانی 1363و1364هه‌تاوی که‌ له‌به‌شی کوردی رادیۆ سنه‌ له‌ به‌رنامه‌یه‌کدا به‌ناوی”ئێمه‌وگوێگره‌کان” ده‌ستی به‌کاروتێکۆشان کرد‌ ئه‌وه‌به‌ومانایه‌ نیه‌ که‌ وا ژیلا ئاشنای ئه‌ده‌ب وفه‌رهه‌نگی ره‌سه‌نی گه‌له‌که‌ی  نه‌بوو ئاشکرایه‌ زۆربه‌جوانی شاره‌زای هه‌مووبه‌یته‌ کوردی و ئاشنای زۆربه‌ی شێعروشێوازی شێعری شاعیرانی کورد بوو وبۆهه‌میشه‌یش شانازی پێوه‌ده‌کردن و له‌وبواره‌یشدا قه‌ڵه‌مه‌که‌ی خسته‌گه‌ڕ وگه‌لێک به‌رهه‌می به‌نرخی له‌ دووتۆی کتێب وده‌فته‌ردا پێش که‌ش به‌دیوه‌خانی وێژه‌وئه‌ده‌بی کورده‌واری کرد که‌ به‌رهامه‌کانی بریتین له‌:

 

1-     دیوانه‌شێعرێک به‌ناوی “گه‌شه‌ی ئه‌وین” که‌یه‌که‌م به‌رهه‌می شاعیر بوو ساڵی 1374هه‌تاوی چاپ ه‌بڵاو بو وه‌ته‌وه.‌

 

2-     دیوانه‌شێعروچه‌ند چیرۆکێک  به‌ناوی “قه‌ڵای راز” ساڵی 1378 هه‌تاوی پاش مه‌رگی شاعیرکه‌ له‌سێ به‌شدابڵاوبوه‌ته‌وه‌.

 

به‌شی یه‌که‌م : پاشماوه‌ی شێعره‌کوردی یه‌کانی ژیلا خانمه‌.

 

به‌شی دووهه‌م ‌: هه‌ڵبژیردراوی  کورتیله‌ چیرۆکه‌کوردیه‌کانی ژیلای جوانه‌مه‌رگه.‌

 

به‌شی سێهه‌م:  کۆمه‌ڵه‌ شێعرێکی ژیلاخانمه‌ به‌زمانی فارسی که‌خوالێخۆش بوو خۆی ناوی”باران”ی له‌سه‌رداناون.

 

3- وه‌رگێڕانی چیرۆکی”ته‌له‌بی مه‌عریفه‌ت”له‌نووسینی سادقی هیدایه‌ت که‌له‌ گوڤاری رامان دا له‌ هه‌ولێر بڵاوبوه‌ته‌وه‌.

 

4- وه‌رگێڕانی رۆمانی “دزیره‌” له‌ فارسییه‌وه‌بۆکوردی.

 

5- کۆمه‌ڵه‌ وتارێکی هه‌مه‌ره‌نگ.

 

6- کۆمه‌ڵه‌ شێعرێک بۆ مناڵان

کد خبر: 15909