شارنيوز- اخبار سقز

امروز ۰۱/۰۷/۱۳۹۹
سه‌شنبه، 29th دسامبر 2015
9:40 ب.ظ

سەربەخۆ یا سەربەحیزب

نویسنده ی مقاله
هەژان بابامیری

ئەلف ـ

یەکێک لە دیاردەکانی کۆمەڵگای مۆدێڕن پێکهاتنی دامودەزگا گشتییەکان و جیابوونەوەی ئەرکی بەڕێوەبەریی و دادوەریی و یاسادانانە. لەو نێوانەدا دامەزراوە نادەوڵەتییەکان ڕۆڵێکی گرینگییان هەیە بۆ داسەکناندنی ( مهار ) دەسەڵات . ئەم دامەزراوانە نوێنەرایەتیی کۆمەڵانێک لە خەڵک ئەکەن کە بەرژەوەندیی هاوبەشییان هەیە و بۆ دەستەبەرکردنی ئەو داخوازییە هاوبەشانە خەبات و ململانێ ئەکەن . دیارە سەرەکییترینی ئەو دامەزراوانە حیزبە سیاسییەکانن.

حیزب بە شێوەیێکی فەرمیی و ڕاشکاو نوێنەرایەتیی ڕوانگە و بەرنامەیێک ئەکات و ئەیخاتە بەردەم سەرنجی ڕای گشتیی و بێ سڵەمینەوە و منجەمنج لە بەردەم ئەنجومەنیی ژووریی خەڵکدا خۆ ئەخاتە تاقیکاریێکی شەففاف . بە درێژایی مێژووی خەباتیشی ، چ پۆزسیون بێ و چ ئۆپۆزسیۆن ، بەردەوام تاقی ئەکرێتەوە و بە دەنگ وەرگرتن لە خەڵک بە نمرەیێک کە شیاویەتی ئەگات و بۆ گەیشتن بە نمرەی 20 بەردەوام ئەبێ هەوڵ بدات و گۆڕانکاری لە خۆیدا پێک بێنێ دەنا زۆر بێ بەزەییانە ئەخرێتە پەراوێزەوە . ئەم پڕۆسەیە هەراد بوونی ( تکامل ) کۆمەڵگای مرۆڤ بە گشتیی و بە تایبەت خودی ڕێکخراوەکانی بە دواوەیە .

بەم پێیە بزر بوونی حیزب و ڕێکخراوە پێناسەدارەکان نیشانەی کەمایەسیی کۆمەڵگان .

ب ـ

هەڵبژاردنێ کە حیزب و گرووپی خاوەن ناسنامە و پلاتفۆڕم تیایدا ئامادە نەبێ ، بێ گومان کەمترین گارانتیی هەیە بۆ دەستەبەربوونی داواکانی کۆمەڵانی خەڵک و لە ناوچوونی کەم و کووڕییەکان.

ڕەنگە کەسێک کە هەڵئەبژێردرێ بە ئاسانی – یا سەخت – لە ژێر کارتێکەریی هۆکارەکانی دەوروبەر بە ڕێگا و ئاقارێکی دیکەدا بچێ ، هەر وەها کە زۆرترین ڕەخنەکان لە لایەن هاوڵاتییانەوە ئەوەیە کە نوێنەران بە دوای وەدیهێنانی دروشمەکانی سەردەمی بەربژێریییانەوە نین و شوێن بەرژەوەندی و قازانجی تاکەکەسیی خۆیان کەوتوون و خەریکی دەستێوەردان لە کاروباری بەڕێوەبەرایەتیی و خۆهەڵقورتاندن لە دانان و لابردنی بەرپرسان و کاری تری لەو چەشنەن کە بە پانەوە ، بەزاندنی سنووری ئەرکەکانی و ڕێسای گەمەی سیاسەتە و جووڵەیێکی دژ بە پێکهاتنی کۆمەڵگەی شارستانیی . دیارە ئەم دەستێوەردانە لە لایەن هیچ ئاقڵمەندێکەوە پەسند ناکرێ .

پاشان چ گارانتییەک هەیە نوێنەرێ کە بە مرادی دڵی گەیوە و لە سەر کورسیی دڵخوازیدا پاڵی لێداوەتەوە پەیمان شکێنیی نەکات ؟!!

ڕەنگە بڵێن لە هەڵبژاردنی دواتردا

خەڵک بە هەڵنەبژاردن تۆڵەی لێ ئەستێننەوە.

بەڵام کێشەکە ، ڕاست لێرەدایە ، چون :

1ـ پڕۆسەی “تاقیی و هەڵە” فەوتانی فاکتەری زەمانی پێوەیە و تێچووی ئەم زیانە ئەبێ خەڵک بیدا . قەرەبوو کردنەوەی ئەم زیانەش کارێکی ئاستەمە و نزیک لە مەحاڵ .

2 ـ گەورەترین مەترسی ئەوەیە . دەمەو هەڵبژاردن ، ئەکرێ بە شێوە و گزەی جۆراوجۆر ، کەش و هەواکە ئیحساسیی بکرێتەوە و دیسان هەر ئەو حاڵەتانەی پێشوو ڕوو بدات و کۆمەڵگا گیرۆدەی سووڕانەوە لە بازنەیێکی بێخوددا بکات .

بەڵام ئەگەر حیزب و گرووپی ناسنامەدار ، بەربژێر پێشکەش کا ، تۆ ئەزانی لە گەڵ کام شێوە بیرکردنەوە یا چ بەرنامەیێک ڕووبەڕوو ئەبییەوە و شیمانەی ترازان و بە لاڕێداچوون – ڕەنگە لەناو نەچێ – بەڵام زۆر کەم ئەبێتەوە .

سەرەڕای ئەوەی هەموو مرۆڤێک هەڵە و زەللە ئەکات ، بەڵام ئەو بەربژێرانەی بەخۆیان ئەڵێن ” مستقل ” و لە چوارچێوەی بەرنامەی حیزب و ڕێکخراوەکاندا ناگونجێن ئاسانتر ئەتوانن لە وەشوێن کەوتنی وادەکانیان خۆ بدزنەوە .هەر چەن ئەمە ڕێسایێکی گشتگیر و بێ ئەملاولا نییە و لە ساڵانی ڕابردوودا کەسایەتی وا دەرکەوتوون کە زۆر چالاکانە و دەربەستانە شوێن بەرژەوەندییە گشتییەکان کەوتوون و لە یادخانەی کۆمەڵگادا مایندەن ، بەڵام مەخابن نموونەیان زۆر نین و چاوەڕوانیی خەڵک بۆ زهووری ئەو کەسانە ئەبێتە مایەی دواکەوتوویێکی بێ چارەسەر !

هەژان بابامیری ـ کارناسی باڵای بەڕێوەبەرێتیی

کد خبر: 17440


۶ دیدگاه

  • وجدان بيدار
    وجدان بيدار: 12-29-2015 . 9:53 ب.ظ :

    سلاو بةريز قسةكاني جةنابت جوانن و آكادميك، بةلام لة لاي خةلكي ئةمةنده گةندةلي سيستماتيك و ياخود بة كومةل لة ناو حيزبةكاندا هةيه كة لاي ئيمة تةنيايي و تاقةًكةسي بةشدار بوون بة ماناي دوور بون لةو گةندةليه بة كومةلةيه! پاشان لاي ئيمة ئةوةندة داخوازي (واته سهم خواهي و رانت خواري) لايةنگراني سةر بة حيزبةكان زوره كة لاي ئةوان خو پةيوةند نةدان به حيزبايةتي بة نرخ تر ناسراوة بوة!!

    پاسخ دهید

    • omid
      omid: 12-30-2015 . 8:19 ق.ظ :

      لایك بو كوردی نوسینه كه ت.

      پاسخ دهید

      • ناشناس
        ناشناس: 12-30-2015 . 11:53 ب.ظ :

        نمی دونم و هنوز نفهمیدم چرا باید زبان نوشتاری کردی کردی مادری من پر از کلماتی باشه که من نه می شناسم و نه با آن حرف می زنم به راستی آیا بهتر نیست با همان زبان مانوس شهر و دیار خودمان بنویسیم البت صد افسوس که من همان را هم به درستی بلد نیستم اما با این همه واژه نامانوس هم نمی تونم کنار بیام اونم صرفا به این خاطر که زبان کتابتی است که به نام ما ثبت شده این زبان شاید برای یک عراقی مانوس باشه ولی برای ما .

        پاسخ دهید

        • ناشناس
          ناشناس: 12-31-2015 . 9:29 ق.ظ :

          در ادامه نظر بالا پیشنهادم این است که کسانی که دستی در کتابت کردی دارند و با دنیای واژگان کردی مانوس اند واژه نامه زبان سقزی را تهیه و عرضه دارند چه اشکالی داره که زبان سورانی دارای گویش های منطقه ایی و محلی باشه اتفاقا این به غنای زبان اضافه می کنه و زمینه قرض گرفتن واژگان را زیاد می کنه بلکه زمینه انس با زبان مادری را هم سهل کنه به هر حال زبان وسیله ارتباط است و اگر نشه با این نوع کتابت ارتباط گرفت یعنی یه جای کار مشکل داره

          پاسخ دهید

          • محسن
            محسن: 12-31-2015 . 10:46 ق.ظ :

            دست خوش بی گومان ام نوسراوه جگه له
            وه یی بابه تیکی سیاسی کومه لایه تیه خوینه ریش هان ده دا بو آشنا بون له گه ل زمانی رسمی و مییلی کورد

            پاسخ دهید

            • حامد مولودی
              حامد مولودی: 1-4-2016 . 2:54 ب.ظ :

              با سلام و خسته نباشید استاد هه ژان عزیز عالی بود

              پاسخ دهید