شارنيوز- اخبار سقز

امروز ۰۵/۰۳/۱۳۹۸
دوشنبه، ۲۶ام بهمن ۱۳۹۴
۹:۳۲ ب.ظ

تبلیغات تطمیع محور / تبلیغات مطالبه محور

نویسنده ی مقاله
جمشید مظفری

در جوامع ما تبلیغات انتخاباتی حاوی چند موضوع است: بیان تواناییهای شخص نامزد، وعده‏ و وعیدهای انتخاباتی یا همان برنامه ها، نقد و بررسی عملکرد رقبا. تمامی این موارد به لحاظ محتوا قابل بررسی هستند. در این میان «تبلیغات یا برنامۀ» نامزدها به عنوان مهمترین عامل جلب افکار عمومی، دارای چگونه محتوایی است؟ محتوای تبلیغات مذکور چه پیامدهایی برای جامعه دارد؟ و در جامعۀ ما این وعده‏های تبلیغاتی انتخاباتی بیشتر حامل کدام بار معنایی هستند؟ برای پاسخ به این پرسش، ابتدا به گونه شناسی محتوای این تبلیغات می‏پردازیم.

تبلیغات تطمیع محور: این نوع تبلیغات حاوی مجموعه‏ای از وعده و وعیدها مبنی بر برخورداری مادی و غیرمادی افراد و گروههای حامی نامزد انتخاباتی است. مهمترین آیتمهای این نوع وعده وعیدها بویژه در جامعه کنونی کردستان میتواند مواردی از این قبیل باشد: وعدۀ اشتغال برای افراد فاقد شغل و درآمد، وعدۀ برخورداری بیشتر از امکانات برای افراد دارای مشاغل و مناصب، رفع مشکلات اداری و سازمانی افراد، وعدۀ حمایت از منافع افراد سرمایه‏دار و عمل در راستای منافع آنان، بهره‏مندسازی بسیار کوتاه مدت افرادِ به لحاظ مالی ضعیف و کم درآمد (برای مثال ضمانت بانکی برای وام و یا کمک مالی)، وعدۀ برخورداری افراد روستانشین و حاشیه نشین شهری از یک سری امکانات (که اساساً حق مسلم آنهاست)، رفع مشکلات مقطعی افراد تنگدست، و … متأسفانه در مواردی وعده‏های انتخاباتی به صورتی ارائه میشوند که با اندکی تأمل میتوان به عدم امکان تحقق آنها پی برد چرا که یا شدنی نیستند و یا اصولاً در حیطۀ وظایف و اختیارات نماینده نیستند.

تبلیغات تطمیع محور چه پیامدی برای جامعه دارد؟ این رویکرد چیزی بیش از گسترش فرهنگ عوام فریبی را به دنبال نخواهد داشت. آیا غیر از این است که ذاتِ امر انتخاب و مشارکت را بیش از پیش جریحه دار میکند؟ آیا غیر از این است که شخص شخیص نماینده در آینده، به نردبان ترقی افراد حامیش تبدیل خواهد شد؟ در تبلیغات تطمیع محور این تفکر در جامعه بیشتر رواج پیدا میکند که اصولاً «همه برای منافع خود» کار میکنند. «هیچ کس منافع این مردم بیچاره را در نظر نمی گیرد». بنابراین انتخابات به عنوان امری ذاتاً سودجویانه تفسیر خواهد شد؛ و این آسیب بزرگی است که تبلیغات فردگرای تطمیع محور با خود به همراه می آورد. همچنین وعده‏های تطمیع محور نامزدها به حامیان خود زمینه را برای بروز رانتخواری در سطوح مختلف جامعه ایجاد می نماید. نامزد پس از انتخاب ناچار است که سهم حامیان خودش را پرداخت نماید و بقای آنان را برای حمایت از خود تضمین نماید و از این طریق راه را بر انتقادات آنان نیز خواهد بست و این چرخه کماکان ادامه خواهد یافت. نهایتاً این نوع تبلیغات موجبات ترویج هر چه بیشتر دروغگویی و دروغ پذیری را فراهم می آورد. یعنی هم فرد نامزد اقدام به دادن وعده های کذب میکند (چرا که خود به عدم تحقق آنها در بسیاری از موارد آگاه است) و هم مردم بر «کذب بودن» آنها آگاهند؛ اما هر دو سوی معادله بر این کذب «چشم فرو میبندند». در حقیقت جسارت رویارویی و بازتولید دروغ و بی اخلاقی را در جامعه ترویج میدهند.

تبلیغات مطالبه محور: این نوع تبلیغات میتواند جایگزینی مناسب برای نوع اول تبلیغات باشد. در این شیوه ،”جمعگرایی” محور تبلیغات قرار میگیرد و در این جمع گرایی، مطالبات قانونی متنوع عموم جامعه مد نظر خواهد بود و نه مطالبات منفرد افراد و گروهها. دیگر جایی برای پناه آوردن به فرد یا شماری از افراد جهت جلب آراء در میان نخواهد بود. در اینجا صرفاً شماری از افراد نیستند که در نهایت سود میبرند بلکه این «جامعه» به معنای واقعی کلمه است که بهره مند خواهد شد. در این رویکرد، تبلیغات، کلان نگرانه است. داشتن رویکرد کلان نگرِ مطالبه محور، فرض اساسی را بر این میگذارد که برای مثال منافع حوزه انتخابیه سقز و بانه جدا از منافع کل کردستان نیست. این رویکرد با خود وضعیتی ناگزیر را در پی خوهد داشت و آن لزوم همبستگی در میان نامزدهای مختلف در حوزه های متفاوت و در آینده همبستگی نمایندگان در مجلس. رویکرد مطالبه محور امکان «سیاست کردن» را فراهم می آورد چرا که در اینجا نماینده بر سر امورات ریز و شاید خارج از حیطه وظایف، اشتغال خاطر نخواهد داشت بلکه به امور کلان منطقه ای و حوزه‏ ای خواهد پرداخت. اشتغال خاطر نامزدها به دغدغه های کلان جامعه که در جایگاه خود مؤثر بر دغدغه های خُرد افراد جامعه نیز خواهد بود فضا را برای اعلام مطالبات فراهم می آورد. رویکرد مطالبه محور اصولاً رویکردی سیاست محور نیز است چرا که نوعی به چالش کشاندن رویکردهای سیاسی و سپس اقتصادی و فرهنگی موجود نسبت به جامعه همراه است. با چنین رویکردی نامزد یا نماینده در آینده به بهترین شیوه میتواند از کانال سیاست به عرصه اقتصاد و اجتماع و فرهنگ وارد شود.

این نوع از تبلیغات پیامدهای مثبت متعددی را میتواند به دنبال داشته باشد از جمله اینکه به «آگاه شدن» جامعه از امورات سیاسی و اجتماعی و اقتصادی می انجامد، آگاه شدن جامعه از حقوق کلان و خرد خود را در پی دارد و نهایتاً ،بالا رفتن سطح شعور و آگاهی سیاسی و اجتماعی شهروندان را به دنبال خواهد داشت.

حال با این توضیحات قضاوت با خواننده است که بگوید در جامعۀ ما تاکنون تبلیغات از کدام نوع بوده و است و چه پیامدهایی را به دنبال داشته است. در اینجا همین قدر کفایت میکند که بگوییم لازم و ضروری است که جامعۀ ما از این مرحله گذر کند یعنی گذار از تبلیغات تطمیع محور فردگرا به تبلیغات مطالبه محور جمعگرا. بدون شک وقوع چنین گذاری نشان از تغییر مثبت در نگرش فرهنگی و اجتماعی و سیاسی جامعه نسبت به سرنوشت خود خواهد بود.

کد خبر: 18057


یک دیدگاه

  • همشهری law
    همشهری law: ۱۱-۲۷-۱۳۹۴ . ۱۱:۵۸ ب.ظ :

    سلام دوست عزیز صد حیف برای شما و امسال شما که تائید نشدین ولی صلاحیتتان در دل مردم است و اما بنظر، ما در مرحله گذر هم نیستیم چه رسد به مرحله دوم بلکه فقط در اثنایی مرحله تطمیع قرار گرفته ایم انهم بخاطر بعضی از متمطعین

    پاسخ دهید