شارنيوز- اخبار سقز

امروز ۱۱/۰۹/۱۳۹۹
جمعه، 13th ژوئن 2014
1:11 ب.ظ

هفت قدم برای عمران یک شهر

نویسنده ی مقاله
نظام غفاری

با نگاهی به مشکلات امروز شهر سقز و نظری بر وضعیّت این شهر در آینده¬– از نقطه نظر مسائل شهری و عمرانی – می¬توان برنامه¬های مختلفی را پیشنهاد کرد یا در دستور کار قرار داد. آنچه درپی می¬آید، به نظر نگارنده از موارد ضروری و دارای اولویّت¬در راستای عمران و آبادانی شهر است و مواردی است که بهویژه مشکلات ترافیکی را مدّنظر قرار داده است؛ مشکلاتی که می¬تواند از چالش¬های  جدّی شهر برای مجموعه¬ی مدیران شهری در آینده¬ی بسیار نزدیک¬ باشد.

1.زیرگذرتجاری و آشیانه¬ی زیرین آزادی:

میدان آزادی یکی از میادین اصلی و مرکزی سقز است؛ میدانی با مشکلات فراوان ترافیکی. با این تفاوت که در این میدان مشکل را نه خودروها، بلکه پیاده¬ها به وجود می¬آورند؛ پیاده¬هایی که برای گذشتن از یک سوی خیابان به سوی دیگر، چاره¬ای ندارند جز رد شدن از جلوی ماشین¬هاو راهی جز این راه خطرساز و مشکل¬آفرین¬برای آن¬ها وجود ندارد. بنابراین بر مدیران شهری است که  راه¬ چاره¬ای بیندیشند و  این معضل را به نحوی مرتفع نمایند.

راهی که پیش از همه به ذهن متبادرمی¬¬شود، ایجاد پل عابر پیاده¬است؛ همان پلی که کمتر کسی به بالا رفتن از آن  راغب است، همان پلی که سیمای شهر را به راحتی به هم می¬ریزد و منظر ناپسندی را جلوه¬گر می¬کند یا حدّاقل جلوی زبیایی¬هایی موجود، سد می¬شود. هزینه¬¬ی سنگین ایجاد این پل هم، کاملاً قابل توجّه است؛ به ویژه اگر به پله برقی مجهّز گردد.

بنا به مشکلات ذکر شده و موارد بسیار دیگر، زیرگذر نسبت به پل روگذر عابر پیاده مزیّت¬های فراوانی دارد؛ مخصوصاً اگر بتوان هزینه¬های آن را با ایجاد چند دهنه تجاری تأمین کرد. در این صورت، گاهی کفه¬ی درآمد حاصله سنگین¬تر از هزینه¬های نقدی است و زیرگذر موردبحث چنین است؛ شهرداری زمین بدون استفاده¬ای(دورمیدان) را در اختیار سرمایه¬گذار قرار می¬دهد. سرمایه¬گذار با ساخت و ایجاد یک مجتمع تجاری در زیر میدان، در آمدی بیشتر از هزینه¬های انجام شده کسب می¬کند؛ درآمدی که قسمی از آن نصیب شهرداری می¬شود.

زیرگذر نسبت به روگذر جاذب¬تر است، عبور از آن¬جا راحت¬تر است، در زمستان گرم است و در تابستان خنکای لذّت¬بخشی دارد، تعداد پله¬هایش می¬تواند کمتر باشد، بر ساختمان¬های اطراف اشرافیّت ندارد تا ایجاد مزاحمت کند و …و اینکه با این اقدام، محلی برای کار و فعّالیّت اقتصادی هم شکل می¬گیرد، خود مزیّتی محسوب می¬شود.

حال تصوّر کنید که در زیر این گذرگاه تجاری، پارکینگ هم احداث گردد. این کار هم باعث رونق تجارت و کسب و کار در خود مجتمع است و ارزش مغازه¬ها را بالا می¬برد، هم مشکلات ترافیکی خیابان¬های اطراف را به شدّت می¬کاهد و دسترسی بازار را راحت¬تر می-کند. دسترسی به خود پارکینگ هم بسیار راحت است؛ از بلوار شهید بهشتی.

2.پل آزادی- گولان:

مجتمع تجاری گولان، پروژه¬ای است در حال احداث با صرف چند ده میلیارد تومان که بیست میلیارد تومان آن از طریق فروش اوراق مشارکت تأمین شده است. این پروژه به دلایل مختلف در معرض تهدید عدم اقبال قرار دارد و اگر اقداماتی برای احیا و رونق آن، انجام نگیرد، باید آن را شکست خورده قلمداد نمود. از جمله اصلی¬ترین دلایل شکست¬پذیری پروژه، محل قرارگیری و مکان¬یابی نامناسب اولیه¬ی آن است.

این¬جا سخن از پلی است که مجتمع تجاری آزادی را به مجتمع تجاری گولان وصل می¬کند؛ پلی که خود نیز متشکل از مجموعه¬ای تجاری است. این پل نه تنها مجتمع¬های آزادی و گولان، بلکه دو قسمت شهر را که در دو سوی رودخانه قرار گرفته¬اند، به هم وصل می¬کند؛ اتصالی واقعی و نسبت به اتصال¬های موجود، کاملاً متفاوت.

شاید یکی از اصلی¬ترین کارکردهای این پل، زنده کردن مجتمع تجاری گولان است. این پل می¬تواند نجات بخش  گولان مهجور و متروک باشد، آن را رونق ببخشد و به بدنه¬ی تجاری شهر وصل کند.

حالا طبقه¬ی دوم آن را هم در ذهن مجسّم کنید که مجموعه¬ای است فرهنگی، خدماتی و… و حالا به یاد بیاورید که شهرداری کدام¬یک از املاک خود را در اختیار سرمایه¬گذار قرار داده است که به صورت مشارکتی ساخته شود.

ایجاد مجتمعی تجاری – فرهنگی بر روی رودخانه، هم باعث رونق و توسعه¬ی شهر است، هم پروژه¬ی دیگری را احیا می¬کند و هم محلّی است برای کسب و تجارت و ارائه¬ی خدمات فرهنگی، گردشگری و …

(این طرح با الهام از یکی از پروژه¬های شهر تبریز توسط اعضای بازدید کننده ارائه شده است)

3.پیاده¬راه پل تا پل:

یکی از مشکلات بازار سقز، به ویژه برای مسافران و گردشگران، عدم دسترسی راحت و آسان به آن است. اگرچه پارکینگ زیرین میدان آزادی تا اندازه¬ای دسترسی را راحت¬تر می¬کند، ولی باز تا شرایط ایده¬آل فاصله زیاد است. یکی از راه¬های جذب مسافرین و رونق بخشیدن به بازار سقز، حلّ همین مشکل است.

با توجّه به موقعیّت بازار و سایر شرایط موجود، بهترین و نزدیک¬ترین مسیر دسترسی به آن، خیابان فخر رازی است؛ خیابانی که نه تنها جای مناسبی برای پارک ماشین¬ها ندارد که به خاطر عرض کم، آمد و رفت در آن، چنان مشکل است که در سال¬های  گذشته، معمولاً به صورت یکطرفه مورد استفاده قرار گرفته است.

با این اوصاف آنچه پیشنهاد می¬گردد- و البته در همان اوایل کار شورا به کمیسیون عمران و شهرسازی پیشنهاد گردید- تبدیل این مسیر به پیاده راه است. بااین توضیحات که در حوالی دو پل موجود؛ یکی موسوم به پل هوایی و دیگری پل قوسی،پارکینگ –ترجیحاً به صورت طبقاتی – احداث گردد و فاصله دو پارکینگ به صورت پیاده¬راه تعریف گردد. در این صورت هم مشکلات ترافیکی مسیر مرتفع می¬گردد، هم دسترسی راحت به بازار فراهم می¬گردد. و این کار در کنار عمران شهر، باعث جذب بیشتر مسافران و گردشگران و در نتیجه توسعه¬ی اقتصادی شهر می¬شود.

4.گذر (پیاده راه)ابریشم:

خیابان امام، حدّ فاصل میدان¬های آزادی و جمهوری(هه¬لو) از شلوغ¬ترین خیابان¬های شهر است. حضور انبوه عابرینی که اغلب به عنوان مسیر منتهی به بازار از این خیابان استفاده می¬کنند، به علاوه¬ی پیاده¬روهای کم عرض، مسئولین را ناچار کرده که به شیوه¬های مختلف در اندیشه¬ی حل مشکل باشند؛ یک¬طرفه کردن، محدویّت آمد و رفت خودرها و … از جمله راه¬حل¬هایی که البتّه فقط در حدّ گفته و گاه و بیگاه مطرح شده، ممنوعیّت عبور و مرور سواره، و به عبارت دیگر تبدیل مسیر به پیاده را ه بوده.

نگارنده¬¬ی این سطور همیشه و حتی قبل از عضویت در شورای شهر، با این طرح مخالفبوده، آن را غیر منطقی دانسته است و اصلی¬ترین دلیل مخالفت، عدم وجود مسیر سواره¬رو مناسب به عنوان جانشین است. این خیابان چند صد متری، رابط سواره¬رو قسمت¬های عمده¬ای از سطح شهر است که با حذف رابطه، ارتباط دچار اختلال خواهد شد؛ هم مسیرها طولانی خواهند شد و هم خیان¬هایی که جانشینی این معبر بر دوش آن¬ها گذاشته می¬شود، متحمّل بار ترافیکی سنگینی خواهند شد.

امّا چاره چیست؟ علاوه بر لزوم تلاش شهرداری در جهت رفع سد معابر – بر اساس بند 1 ماده 55 وظایف شهرداری¬ها- برای آزاد کردن پیاده¬روها و هدایت عابرین از سواره¬رو به پیاده¬رو با برداشتن موانع، باید سعی شود که مسیر عبور پیادگان تغییر داده شود و یا متعدّد گردد. بهترین مسیر جانشین یا مسیر دوم، گذر کناری مجتمع تجاری الماس است که عابرین را بدون ورود به خیابان امام به درون بازار سوق می¬دهد. این مسیر که در چند سال اخیر رونق گرفته و به ویژه به مرکزی برای فروش پارچه و البسه تبدیل شده، توان و پتانسیل افزایش جذّابیّت را داراست. با سنگ¬فرش کردن آن، نورپردازی مناسب (برای ساعات آخر روز)، و استفاده از مبلمان مناسب شهری می-توان این مسیر را – که به جهت حضور گسترده¬ی فروشندگان پارچه، نام گذر ابریشم برای آن با مسمّی است- به محلّ اصلی رفت و آمد بازار – به صورت پیاده¬راه- تبدیل کرد.

5.پل سواره رو بهارستان – استاد شیرازی

شهر سقز در دو سوی یک رودخانه قرار گرفته است. ارتباط بین این دو قسمت تا حدود سی سال پیش بر دوش پلی قدیمی بود که عمرش به نزدیک یک سده می¬رسد. این پل همچنین بار ترافیکی ماشین¬هایی را که از جاده¬ی سنندج به جاده¬های بانه و بوکان (وبالعکس) در تردّد بودند به تنهایی بر دوش می¬کشید. تا این که علاوه بر لاین دوم همین پل، پلی دیگری در منتها الیه شریف¬آباد احداث گردید و بار سنگین پل قدیمی را – که  تقریباً در وسط بهارستان و شریف آباد قرار گرفته-اندکی سبک کرد.

امروزه، پس از گذشت حدود سی سال ازاحداث پل دوم، با افزایش جمعیّت و افزایش مسافرت¬های درون¬شهری، احداث پل سوم سقز در منتها الیه بهارستان ضرورتی انکار ناپذیر است؛ بماند که به جهت عدم احداث کنارگذرها، هنوز وسایط حمل و نقل برون شهری نیز از همین دو پل می¬گذرند.

بارسنگین ترافیک پل¬های موجود از یک طرف و مشکلات ترافیکی عظیمی که در خیابان¬ها و میدان¬های نزدیک این¬ پل¬ها دیده می¬شود، از جانب دیگر، بر ضرورت و اولویّت اجرای این پروژه صحّه می¬گذارد. امروز احداث این پل را باید اصلی¬ترین راه¬کار حلّ مشکلات ترافیکی شهر و یک پروژه¬ی عمرانی اساسی قلمداد کرد.

نکته¬ی دیگر این¬که اگر بلوار 45متری امتداد این پل تا بلوار ورودی مسیر سنندج اجرا شود، نقش بسیار مهمی در کاهش معضلات ترافیکی ناشی از  مسافرت¬های برون¬شهری و مسیری خواهد داشت و تا احداث کنار گذر، جانشین آن خواهد بود.

6.احداث ترمینال¬ های چهارگانه:

در حال حاضر یکی از مشکلات شهر سقز که شاید هر روز به نوعی به گوش مدیران شهری خورده و یادآوری می¬شود، نامناسب بودن وضعیّت ترمینال  است.(شاید واژه¬ی اسف¬بار بهتر ازنامناسب باشد.) سالن انتظار مسافرین، شکل و شمایل غرفه¬ها، غذا خوری¬ها، محوطه¬ی ترمینال، وضع کلی ساختمان، سرویس غیر بهداشتی! آن و… همه از مشکلات مشهود پایانه¬ی مسافربری سقز است. امّا مشکل اساسی¬تر مکان نامناسب ترمینال است.

آنچه ضروری می¬نماید، جانمایی کارشناسی شده¬ی جدید پایانه¬ی مسافربری است. زیرا ساخت ترمینال در موقعیّت فعلی اگرچه خالی از حسن نخواهد بود و برخی از مشکلات فعلی را مرتفع می¬کند، امّا در آینده¬ای نزدیک، قطعاً بحث لزوم جابه¬جایی پیش کشیده می-شود.

اگر موقعیّت ترمینال در فاصله¬ی بین میدان موکریان تا پلیس راه فعلی تعیین گردد(هرچه به پلیس راه نزدیک¬تر، مناسب¬تر) بسیاری از مشکلات مربوط به مکان ترمینال، و معضلات ترافیکی حاصل از آن حل خواهد شد. هم در مسیر سنندج قرار گرفته است، هم به جاده¬ی مریوان و هم به کنارگذر سنندج – بوکان و در آینده به کنارگذر سنندج- بانه نزدیک است.

یقیناً ترمینال جدید باید تمام الزامات یک ترمینال امروزی را داشته باشد. سالن انتظار شایسته¬ی مسافرین، محوطه¬ی باز و مناسب، رستوران¬ها، غرفه¬ها، فروشگاه¬ها و سایر مراکز خدمات رسانی به شیوه¬ی مدرن و امروزی، آنچنان¬که شایسته¬ی شهرمان باشد. آشیانه¬ای بزرگ برای اتوبوس¬ها وسایر ماشین¬ها، مجهز به کارواش و تعمیرگاه¬ها و سایر خدمات جانبی به طوری که نیازی به آمد و رفت اتوبوس¬ها و وسایط نقلیه¬ی بین¬شهری به داخل شهر نباشد و البته دارای آشیانه¬ای مخصوص ماشین¬های سنگین تا از ورود بی¬جهت آن¬ها به داخل شهر جلوگیری به عمل آید.

علاوه بر این ترمینال که ترمینال اصلی شهر خواهد بود، وجود سه ترمینال روستایی، در ورودی¬های اصلی شهر، می¬تواند فواید زیادی داشته باشد. در حال حاضر گوشه و کنار برخی از خیابان¬های سطح شهر، توقفگاه ماشین¬های روستایی استو این شایسته¬ی روستاییان عزیز نیست و احداث ترمینالی با فروشگاه¬ها و مراکز خدماتی مناسب برای آنان ضرورت دارد. اگر در کنار این ترمینال¬ها و یا در قسمتی از آن¬ها محوطه¬هایی برای عرضه¬ی محصولات باغی، دامی و کشاورزی ایجاد گردد، مراکز خرید بدون واسطه¬ای خواهند بود که هم مشکل مکان عرضه¬ی محصولات را برای روستاییان حل خواهد کرد و هم این محصولات با کیفیّت و بهای مناسب¬تر در اختیار خریداران شهری قرار می¬گیرند.

7.تکمیل پازل کمربندی بانه – بوکان:

سقز در مسیر بانه – آذربایجان قرار دارد، مسیری که به ویژه  به جهت جذّابیّت¬های بانه پرتردّد است.  نکته¬ی مهم¬ّ دیگر این¬که این مسیر طول شهر را طیمی¬کند و تقریباً از وسط شهر هم می¬گذرد؛ (میدان انقلاب – بلوار وحدت – میدان 22 بهمن– میدان ماموستا هیمن- بلوار کردستان- میدان خورشیدی). با توجّه به این نکات، مشکلات ترافیکی حاصله، کاملاً واضح است. بنابراین باید چاره¬¬ای اندیشید و راه جایگزینی یافت یا احداث کرد.

شیفت دادن مسیر موجود به مسیر زیر – با تکمیل آن در آینده- می¬تواند مشکل را حل کند و حتّی با ایجاد جاذبه¬هایی در مسیر، می¬توان مسافران را به توقّفی واداشت یا امکانات و تسهیلات توقّف و تفریح را برایشان فراهم نمود. این مسیر مجموعه¬ای از خیابان¬های موجود و معبرهایی است که باید در بین آن¬ها ایجاد نمود و چون یک پازل کنار هم چید:

بلوار انقلاب- ابتدای بلوار وحدت –خیابان ایجادی در کنار پادگان و تپه¬ی بهاران – بلوار تربیت –

و در ادامه یکی از دو مسیر زیر:

 خیابان نیایش-  انتهای خیابان فخر رازی

کانی عاشقان – خیابان فخر رازی

و در ادامه: میدان جامی –  انتهای خیابان شهدا-  بلوار پروین اعتصامی – میدان 11 گولان –  صالح آباد- بلوار شورا – میدان خورشیدی

و در این مسیر ایجاد پارک و مجموعه¬های خدماتی در تپه¬ی مالان و نیز در مابین بلوار پروین اعتصامی و بلوار ملا عبدالله محمدی و سایر مراکز خدماتی ایجادی توسّط بخش خصوصی می¬تواند از جاذبه¬های مسیر جهت استفاده¬ی مسافران باشدو اماکنی برای کسب درآمد همشهریان.

کد خبر: 8723


۷ دیدگاه

  • هه لو
    هه لو: 6-16-2014 . 7:32 ق.ظ :

    آفرین
    امیدوارم این دست نگارشات ادامه داشته باشه.

    پاسخ دهید

    • ح.م
      ح.م: 6-26-2014 . 6:40 ب.ظ :

      ده‌ست خۆش، من ئه‌م شتانه‌م پێ جوانه‌ به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی وه‌ك هه‌ندێك له‌ گه‌ڵاڵه‌ پێشووه‌كانی لێ نه‌یه‌ت كه ئێسته‌ به‌ ده‌ستییه‌وه‌ داماون، وا چاكه هه‌موو لایه‌نه‌كانی له‌ لایه‌ن پسپۆڕان و كارناسانی بواری مێعماری و شارسازییه‌وه‌ هه‌ڵسه‌نگێندرێت تا ئه‌گه‌ر نوقسان یان هه‌ڵه‌یه‌كی هه‌یه، له‌ پێش ئیجرادا چاكسازي تێدا بكرێت و هه‌روه‌ها به‌راورد بكرێت له‌گه‌ڵ توان و بارودۆخی شاری سه‌قزدا، كه ئایا ئیمكانی ئیجرایان هه‌یه‌ یان (سه‌نگێ بۆزۆرگ عه‌لامه‌تێ نه‌زه‌ده‌ن ئه‌ست)
      به‌ هه‌ر حاڵ ده‌ستان خش و به‌رده‌وام بن بۆ دڵسۆزي و خزمه‌ت

      پاسخ دهید

      • همشهری
        همشهری: 6-26-2014 . 7:04 ب.ظ :

        امیدوارم اینطور نباشد، در پاساژهای اطراف در موقعیت كنونی مغازه‌هایی را سراغ داریم كه شش ماه بدون كرایه به اجاره‌ داده‌ می شوند و بعد از شش ماه كرایه مطالبه می شود. و بسیاری از طبقات این پاساژها یا انباری و یا خالیست با این وصف شما می خواهید تونل زیر ز مینی و مغازه‌های آنرا چه كار كنید؟ شاید فقط كابردش ایجاد پیاده‌رو و كم كردن بار ترافیكی باشد وگرنه فكر نكنم صرفه اقتصادی داشته باشد.

        پاسخ دهید

        • حمه قه رز بلاو
          حمه قه رز بلاو: 7-5-2014 . 12:07 ب.ظ :

          جناب رِئیس شورا لطفا هم دستور دهید برای دور میدان آزادی که مردم با وضع خیلی بدی از مانع هایی که بر اثر درست کردن زیر گذر میدان عبور می کنند با 2 ماشین آسفالت موقت می شود به مردم فقیر نشین ومحروم خدمت کرد. چون می ترسم بعداز چند ماه همه در دو صحرانوردی با مانع قهرمان شوند.اگر در محله بلوار نشینان بود چه کار می کردید؟

          پاسخ دهید

          • وریا
            وریا: 7-5-2014 . 5:46 ب.ظ :

            اصولا هر طرحی نیازمند مطالعاتی همه جانبه و با افق زمانی مشخص است ، شاید گاهی اوقات رصد شهر و ارایه فی البداهه طرح چندان مناسب نباشد و بهتر است طرح ها بصورت سامان مند و هدف دار باشد نه در هر گوشه ای طرحی ارایه شود.

            پاسخ دهید

            • مهران
              مهران: 8-1-2014 . 10:05 ب.ظ :

              دوستان گرامی پروژه زیرگذر آزادی طرحی بدون مطالعه است. دوستان شهرساز اگاهی دارند که در همه دنیا سواره رو ها در زیر و فضای آزاد مربوط به پیاده هاست. الگو برداری از تجربه های منسوخی مانند زیرزمینهای تبریز و پناهگاههای زمان جنگ کرمانشاه و نیز از این دست در میدان توپخانه و خیابان سیروس تهران که بدلیل کیفیت نامناسب فضایی محل دست فروشان مواد شده گویا برای مدیران شورای شهر و شهرداری تازگی داشته است. مشکلات نگهداری سازه زیرزمینی از رطوبت و بارهای فوقانی در درازمدت، محبوسی فضا همراه با هزینه های تهویه و روشنایی و نظافت مداوم با توجه به عبور دادن کلیه رهگذران از مسیر، چشم انداز شایسته ای را ترسیم نمی نماید.آیا قرار است در انتظار مجتمع تجاری لوکسی در زیرزمین باشیم یا گذرگاهی با ازدحام زیاد و کیفیت پایین. آیا برای پارکینگ مراجعان اختصاصی به این مرکز تجاری تمهیدی صورت گرفته است. و دهها سوال دیگر که بی تردید در ذهن شهروندان است. امیدوارم شهرفروشی مسئولان خوش فکر وضعیت شهر را از این که هست بدتر نکند.

              پاسخ دهید

              • کوروش
                کوروش: 6-24-2015 . 9:26 ق.ظ :

                والا اگه بشه کخ خوب میشه

                پاسخ دهید