شارنيوز- اخبار سقز

امروز ۱۰/۰۷/۱۳۹۹
شنبه، 12th جولای 2014
1:54 ب.ظ

نگاه محیط بانان معطوف به افق کردستان سبز و بی قفس

این روزها کردستان پیشگام فعالیت های غیردولتی با موضوع حفظ محیط زیست است و هر روز خبر تلاش خود جوش جمعی برای حراست از زیست بوم غنی کردستان، از یکی از شهرهای آن منتشر می شود و سفر اخیر معصومه ابتکار معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان محیط زیست کشور به کردستان بیشتر این قبیل تلاش ها را به سر خط اخبار رسانه ها تبدیل کرده است. در سقز هم فعالیت های مستمر انجمن ژینگه و ادارات ذیربط به ویژه در مورد جلوگیری از شکار بی رویه و ترغیب شکارچیان برای دست کشیدن از شکار، بازتاب گسترده ای داشته و هر روز جمعی به حمایت از این فعالیت ها دست از شکار می کشند که البته این موارد به معنای مناسب بودن وضعیت زیست محیطی سقز نیست و این شهر با مشکلات فراوانی در این زمینه روبرو است. برای بررسی بیشتر موضوع به سراغ معروف قادری رئیس اداره ی محیط زیست سقز رفتیم و جزئیات امور را جویا شدیم که وی نیز در نهایت صبر و متانت به پرسش های ما پاسخ داد. متن کامل این مصاحبه را در زیر می خوانید:

marofqaderi (1)

درحال حاضر سازمان حفاظت محیط زیست، در دو بخش به نامهای محیط طبیعی و محیط انسانی فعالیت می کند لطفا وظایف این دوبخش را تشریح نمایید؟

بخش محیط انسانی سازمان وظیفه ی استقرار صنایع مختلف صنعتی، کشاورزی، خدماتی و… را در محلهای منطبق بر ضوابط زیست محیطی بر عهده دارد و با پشتکار مداوم واحدها، بر اختلالات هوا، آب، خاک، صوت و حتی آلودگی های بصری نظارت می کند. همچنین بر نحوه ی دفع پساب و الودگی ایجاد شده نظارت کرده و بر اساس قوانین موجود، در صورت رعایت ننمودن ضوابط و رفع آلودگی نسبت به پلمپ واحدهای متخلف اقدام می کند.همچنین بر اساس دستور العمل ها وآئین نامه ها ی به روزاقداماتی درجهت کاهش تاثیر آلودگی ها و خطرات زیست محیطی، در سطح ارگانهای دولتی ،ملی و فرا ملی انجام می دهد.
دربخش محیط طبیعی، مدیریت شکار و صید، صدوردفترچه ی شکارچیان و پروانه ی شکار و صید و همچنین رسیدگی به بیماری های حیات وحش،نظارت بر نحوه ی پایش و حفظ زیستگاهها و عرصه های طبیعی، کنترل نحوه ی استقرار و برداشت معادن، تدوین برنامه های حفاظتی ویژه برای گونه های در معرض انقراض ، و اجرای برنامه ی احیا گونه های درمعرض خطر و همچنین برخورد با متخلفین شکار و صید و اجرای قوانین دراین خصوص، ازوظایف این بخش است.

وضعیت زیست محیطی سقز را چگونه ارزیابی می کنید؟

با اعتقاد به اینکه مشکلات و معضلات زیست محیطی پای بند مرزهای تعریف شده نیست و امکان دارد آلودگی که در بخشی از کره ی زمین به وجود امده، بر اثر تحرکات جوی به بخشی دیگر منتقل شود، جدا از مشکلات خاص هر منطقه، وضعیت زیست محیطی از مشکلات جهانی متاثر خواهد گردید. برای مثال تغییرات اقلیمی و تغییرات آب و هوایی، باعث گرم شدن کره ی زمین می شود و این تغییر گرمایشی با بالاآمدن سطح آب دریاها، منجر به پدید امدن سونامی و طوفان دربخش هایی از زمین و بروز خشکسالی دربخش های دیگر خواهد شد. علاوه بر آن ایجاد مشکلاتی چون جابجایی فصول، بروز بیماریهای نوظهور و لاعلاج، تخریب لایه ی ازن و تشدید ریز گردها و … را در پی خواهدداشت.
جدای از مشکلات جهانی، از جمله پدیده گرد و غبار که هراز گاهی هوای منطقه را آلوده کرده و مشکلات بهداشتی و زیست محیطی ایجاد می کنند، مشکلاتی نظیر: وضعیت پسماند شهرستان چه در بخش شهری و چه روستایی پسماند واحدهای صنعتی، کشاورزی، داخلی( فضولات دامی ) و نخاله های ساختمانی تخریب اراضی ملی وتغییر کاربری اراضی آلودگیهای مختلف آب، هوا و خاک توسط صنایع و دفن غیر اصولی پسماند شکارحیات وحش و ازبین بردن پوشش گیاهی برداشت خارج از ظرفیت وغیر اصولی شن وماسه رودخانه ای فرسایش خاک و از دست رفتن خاک حاصلخیز وکاهش عملکرد محصولات زراعی عدم مدیریت صحیح آب، وبهره برداری سنتی ونادرست از آن آتش سوزی جنگل ها ومراتع وجود سلاح های شکاری فراوان دردست مردم وضعیت نامناسب زیستگاهها ی شهرستان وحیات وحش.
ممکن است در مورد مناطق حفاظت شده ای که در شهرستان سقز وجود دارد اطلاعاتی در اختیار مخاطبان قرار دهید و آیا گونه های در حال انقراض در این مناطق وجود دارد؟
در استان کردستان به دلیل شرایط توپوگرافی زیستگاه های بسیار متنوع جنگلی، کوهستانی، تپه ماهوری، آبی و …وجود دارد که از نظر تنوع زیستی و حیات جانوری و گیاهی بسیار با اهمیت است. دراستان کردستان چهار منطقه ی حفاظت شده و یک پناهگاه حیات وحش، درشهرستان های بیجار، سروآباد، کامیاران، قروه، سقز و مریوان داریم که به عنوان مناطق تحت مدیریت سازمان، دارای ضوابط و شرایط خاص می باشند و به خاطر وجود گونه های بارز جانوری و گیاهی و ارزش زیست گاهی، به مناطق حفاظت شده ارتقاء یافته اند.
درشهرستان سقز منطقه ی حفاظت شده ی عبدالرزاق با وسعت ۴۰ هزار هکتار واقع شده که این منطقه به خاطر دارا بودن ارزش زیستگاهی و وجود گونه های جانوری منحصر به فرد و پوشش گیاهی باارزش درسال ۱۳۸۸ به عنوان منطقه ی حفاظت شده از سوی شورای عالی محیط زیست اعلام گردید. دراین منطقه ۱۸۰گونه پرنده، ۱۷گونه پستاندار و۳۵۰ گونه ی گیاهی با ارزش وجود دارد که گونه ی بارز آن _گونه ی پستاندار قوچ ومیش ارمنی_ جزو گونه های درمعرض تهدید است.منطقه ی حفاظت شده ی عبداالرزاق همچنین به دلیل کریدوربودن، داشتن نقش مهاجرتی و میان گذربودن_بین منطقه ی حفاظت شده ی بیجار، ماه نشان زنجان و بیان آذربایجان غربی_ بسیار مهم است، اما به دلیل فقر فرهنگی زیست محیطی عامه، وجود سلاح های شکاری فراوان، تخریب اراضی وزیستگاه ها و دامداری وسیع، جمعیت گونه های با ارزش گیاهی، جانوری آن درمعرض تهدید است.هرچند اخیرا جهت حفاظت هر چه بیشتر چهار پاسگاه محیط بانی در چهاربخش منطقه احداث گردیده، که در صورت تجهیز و استقرار دائمی نیرو، قطعا عملکرد بهتری خواهند داشت.
برای مهار آلودگی هایی که محیط زیست سقز را تهدید می کند چه اقداماتی صورت گرفته است؟

درخصوص آلودگی هوا و پدیده ی گرد و غبار، به دلیل ملی بودن موضوع، اقدامات لازم در مقطع سازمانی در دست اقدام است، اما در سطح شهر ستان با استقرار دستگاه سنجش آنلاین هوا با اعتباری بالغ بر ۶۰۰ میلیون تومان، و همچنین نصب تابلو ی نمایشگر درآینده ای نزدیک، ضمن آنالیز ۴ پارامتر مهم آلودگی منطقه جهت برنامه ریزی واتخاذ تصمیمات لازم، وضعیت هوا برای عموم هم نمایش داده خواهد شد.
دربحث صنایع و آلودگی های ناشی از فعالیت های مختلف انسانی، ضمن پایش مداوم واحدهای مختلف و بررسی شرایط زیست محیطی، درسال گذشته بیش از ۳۰۰ مورد پایش داشته ایم که با صدوراخطاریه و انجام پیگیری های لازم بسیاری از این واحدها رفع آلودگی نموده اند، در غیر اینصورت با خاطیان برخورد شده و بیش از ده واحد پلمپ شده اند. در جایگاه های زباله، نخاله، کشتارگاه، و سایر واحدهای بالقوه آلودگی هم بصورت مرتب و دوره ای پایش صورت گرفته است.

وضعیت زباله ی شهری، زباله ی روستایی و مخصوصا جایگاه زباله ی بدرآباد را چگونه می بینید؟

به دلیل شرایط خاص توپوگرافی استان و وجود رودخانه ها ومنابع آبی متعدد باید موضوع پسماند به صورت اصولی و با حساسیت خاص پیگیری شود. در بیشتر روستاهای شهرستان با وجود اینکه می توان از رودخانه ها و منابع آبی استفاده ی مناسب کرد، به محلی برای سپردن زباله ها و فضولات دامی تبدیل شده اند.با توجه به حساسیت های اداره و طرح موضوع در کارگروه پسماند شهرستان تصمیمات خوب و کاربردی، از جمله تعیین جایگاهها ی زباله روستایی منطبق بر ضوابط زیست محیطی و بهداشتی گرفته شده که این امر با همکاری بخش داران و دهیاران شهرستان سقز به صورت برنامه ریزی شده، در حال انجام بوده و در بسیار ی از روستاها جایگاه ها تعیین و زباله ها دفن بهداشتی می گردند و هر ماه هم چندین روستا به این مجموعه اضافه می شود.

درخصوص فضولات دامی هم در راستای تبدیل تهدید به فرصت، اداره ی جهاد کشاورزی با برگزاری دو دوره ی آموزشی تولید ورمی کمپوست (کود گیاهی) از فضولات، برای دهیاران وعلاقه مندان، علی رغم حل مشکل آلودگی آبهای جاری؛ باعث ایجاد اشتغال وتولید کود سازگار با محیط زیست می گردد.
دیگر اینکه شهر سقز به عنوان پایلوت برای اجرای طرح تفکیک از مبدا زباله و بازیافت آن در سطح استان انتخاب شده است و توسط مجموعه ی شهرداری و شرکت طبیب _که مجری طرح بیوگاز و بازیافت پسماند می باشد _ کارهای خوب و کاربردی انجام گرفته است. از جمله آموزش بخش زیادی از شهروندان در زمینه ی تفکیک ازمبدا زباله و تلاش و برنامه ریزی برای تعمیم آن به کل شهر. به طوری که کیسه های پلاستیکی رنگی را برای تفکیک وجمع آوری زباله های خشک و قابل بازیافت از سایر زباله ها در اختیار شهروندان می گذارد.
درمحل دفن زباله هم با استقرار واحدهای جدا سازی، کارهایی از قبیل بسته بندی و جداسازی و همچنین محصور نمودن کل جایگاه انجام شده و در اینده طرح بیوگاز و تولید برق از زباله های تر شهرستان در دستور کار قرار دارد که با اجرای کامل آن ضمن ایجاد اشتغال، موضوع پسماند شهری بطورکامل حل خواهد شد. لازم به ذکر است که این طرح اولین بار است در غرب کشور در این ابعاد و به این شکل اجرا می شود. ضمنا درخصوص ساماندهی وضعیت فعلی و وضعیت زباله های متراکم شده ی سنوات قبل که به صورت غیر اصولی تلنبارشده و احتما ل آلودگی آب های زیرزمینی را بیشتر می کند، بعلاوه به دلیل ایجاد گازمتان منجر به آتش سوزی و متعاقبا ایجاد دود و بوی نامتعارف می شود؛ به مجموعه ی شهردار ی اعلام شده، که قول مساعد برای ساماندهی شرایط موجود و دفن اصولی داده شده است.marofqaderi (2)

نقش آموزش درمباحث زیستی و فعالیت انجمن های زیست محیطی نظیر چیای مریوان وژینگه پاریزان سقز در زمینه ی آگاهی بخشی به مردم در حفظ محیط زیست را چگونه ارزیابی میکنید؟

نقش آموزش در همه ی زمینه ها و فعالیت ها نقشی پررنگ و تاثیر گذار است، قطعا در زمینه ی محیط زیست و حفاظت از آن پررنگ تر خواهد بود و درصورت ایجاد فرهنگ زیست محیطی از طریق آموزشهای لازم و بالا رفتن سطح فرهنگ زیست محیطی، بسیار ی از مشکلات موجود قابل حل خواهدبود. دراین زمینه تشکل زیست محیطی با نام انجمن زیست محیطی چیای سبز مریوان شکل گرفت که به دلیل نوپابودن، نیاز به حمایت داشت، با تلاش بی وقفه و شبانه روزی اعضا و حمایت و همراهی مجموعه ی محیط زیست شهرستان درمدت اندکی این انجمن چنان ریشه در دلهای مردم، حتی در دورترین روستاها دوانید که انقلابی در ذهنیت مردم مریوان نسبت به طبیعت برپا کرد و کمیته های مختلفی نظیر آموزش اطفاء حریق و … شکل گرفت که در زمان وقوع اتش سوزی، با تلاش خستگی ناپذیر همه ی اعضاء چندین شبانه روزپیر و جوان، شهر ی وروستایی مشغول خاموش کردن آتش می شدند. آموزش به صورت چهره به چهره و روستا به روستا انجام می شد و درتمام این مدت من به عنوان مسئول محیط زیست شانه به شانه ی اعضا شب ها با خاموش کردن آتش و روزها با انجام کارهای آموزشی فعالیت نمودم و جای افتخار است که درماه گذشته جایزه ی ملی محیط زیست ازسوی ریئس جمهوربه این انجمن زیست محیطی پرتلاش اهداشد.
درهمین راستا با حضوراینجانب درسقز موضوع تشکیل انجمن زیست محیطی فعال درشهرستان سقز پیگیری شد و خدا را شکر به دلیل پتانسیل بالای شهرستان و وجود افراد علاقه مندی که دربخش های مختلف حضورداشتند انجمن ژینگه پاریزان سقز با تشکیل چندین جلسه کاری، با حضور افراد خوش فکر و با انگیزه تشکیل و در حال حاضر مراحل ثبت نهایی را می گذراند که انشاءالله آینده ای بسیار روشن برای فعالیت این تشکل پیش بینی می شود. قطعا این کار پس از اعلام فراخوان در شهرستان و عضوگیری از همه ی قشرها تاثیر مثبت خود را در تغییر افکار مردم و کمک به محیط زیست و حفاظت از آن خواهد گذاشت.
جدای از پیگیری تشکل زیست محیطی، این اداره اقدامات آموزشی خود را در روستاها و در بین اقشار مختلف مردم به ویژه دانش آموزان، امامان جماعت، فرهنگیان و شکار چیان اغاز کرده که با فرهنگ سازی انجام گرفته و همراهی بسیاری از بخش ها در فروردین و اردیبهشت امسال جنبشی عظیم درنفی شکار درشهرستان شکل گرفت و در۵ مرحله بیش از ۲۰۰شکارچی ازکار خود ابراز ندامت کرده و ۳۰۰ قطعه کبک را درطبیعت رها کردند و سپس قفس ها و دام هایشان را به اتش کشیدند.
در زمینه ی آلودگی صنایع هم چند جلسه ی آموزشی برای صاحبان صنایع برگزار شده که توضیحات لازم جهت کاهش آلودگی و لزوم مجهز نمودن واحدها به فن آوری های نوین زیست محیطی به انها داده شده و با میل و رغبت متعهد به اجرای این اقدامات شدند.

همان طور که می دانید شمار علاقمندان به شکار در سقز زیاد است و متاسفانه به همان نسبت سلاحهای شکاری در اختیار مردم نیز زیاد و بی ظابطه است، برای ساماندهی این وضعیت نابسامان چه کرده اید؟

این اداره با توجه به امکانات و پرسنل اجرایی موجود با برنامه ریزی و استفاده از تمام ظرفیتها نسبت به گشت و پایش مناطق و جلوگیر ی از شکار و صید غیر مجاز اقدام کرده که دستگیری بیش از صد گروه مختلف با بیش از ۳۰۰ کبک زنده و شکار شده و صدها قطعه ماهی و … درسال گذشته و همچنین دستگیری ۳۰ گروه متخلف در سه ماه گذشته، نشان از موثر بودن این تلاش ها دارد، اما به دلیل گستردگی حوزه ی استحفاظی و وجود زیستگاه های گسترده و متنوع آبی و خشک درشهرستان و تعداد کم پرسنل و امکانات اداره قطعا شکار غیر مجاز حیات وحش در بخش هایی وجود داشته و خواهد داشت.
همانگونه که اشاره شد موضوع محیط زیست که در اصل ۵۰ قانون اساسی بر آن تاکید شده، یک وظیفه عمومی است و تک تک افراد جامعه باید خود را موظف به حفظ آن بدانند چرا که در صورت چندین برابر شدن امکانات و پرسنل هم درصورت مهیا نبودن سایر شرایط مانند بالارفتن فرهنگ عمومی و فرهنگ استفاده از سلاح و همچنین عدم آشنایی با ارزش تنوع زیستی و رعایت نکردن موضوع از طرف خود مردم، این امر امکان پذیر نخواهد بود.به عنوان مثال می توانید حدس بزنید وجود بیشتر از۵۰۰۰ اسلحه ی شکاری مجاز در دست مردم شهرستان های سقز و بانه در صورت نبود فرهنگ استفاده از سلاح، و همچنین ساماندهی وکنترل آن چه خطراتی را متوجه حیات وحش منطقه نموده و می تواند چه آسیب های جبران ناپذیری وارد کند؟
از طرفی بیش تر فعالیت های این اداره پیشگیرانه بوده است، برای مثال سال گذشته با حضور ۱۸۰۰ نفر در روز، پایش و گشت درمناطق صورت گرفته که مانع از انجام بسیاری تخلفات شده، به همین دلیل ما در چند سال گذشته شاهد رشد جمعیت گونه ی قوچ، میش و تعدادی از گونه های دیگر بوده ایم. اما این اقدامات کافی نبوده و باید همه دست در دست هم، برای حفظ زیستگاه ها و گونه ها ی جانوری و گیاهی، که میراث ماست _بنا به وظیفه و توانایی خود_ قدم برداریم.

کد خبر: 9305




    مطالب مرتبط: