کاريزما ، واقعيت يا افسانه؟

«ماه فلسفه» ماه فرا رفتن فلسفه از مراكز دانشگاهي و محافل نخبه‌اي به سوي سالنهاي و فضاهاي عمومي است، تغيير فلسفه از گفتگوي دانشگاهي به گفتگوي اجتماعي و عمومي، نوعي خارج ساختن فلسفه از كلاس درس دانشگاهي به سوي فضاهاي عمومي كه در آن شكلي ساده، عملي و عمومي مي‌يابد. در اين ماه فلسفه به خيابان مي‌آيد و در صفحات روزنامه و مجلات، برنامه‌هاي راديوي، تلويزيون و با زباني ساده‌تر از زبان آكادمي سخن مي‌گويد.

   گناه و مدرنيته
"تأملي ادبي در باب معاني گناه در عصر مدرن

تمامي جريانات روشنفکري، تنها در مصاف پرسش‌هاي حياتي، قادر به صورتبندي يک فرهنگ روشنفکري واقعي بوده‌اند. فرهنگي که در مسائل جزئي و روزمره مضمحل و ذوب‌نشده و سوداي پاسخگويي تمامي پرسش‌هاي اساسي را نيز در خود داشته‌باشد. فرهنگي که پرسش‌هاي اساسي و بزرگ را واگذارد، در واقع تاريخ تفکر را نيز واگذارده‌است ـ و روشنفکري کردي معاصر ما، در چنين وضعي گرفتار است. تمامي مراحل مهم تفکر با چند پرسش اساسي شروع شده‌اند. يونانيان حضور خويش را با چند پرسش اساسي و بنيادين شروع مي‌کنند. پرسش آن‌ها معطوف به کشف عناصر بنيادين هستي است، اگر به تعبيري مدرن‌تر نيز سخن بگوييم مي‌توان گفت مسئله‌ي يونانيان کشف عناصر بنيادين تکوين طبيعت و عناصر متعالي ساخت بيولوژيک و رواني انسان است. شايد پاسخ تفکر يوناني به اين مسائل امروزه ارزشمند نباشد، اما پرسش‌ها و روش برخورد آن‌ها با اين پرسش‌ها هنوز به اهميت خويش باقي است. اين اهميت تا حدي است که متفکري چون پوپر درباره‌ي تفکر يونانيان مي‌گويد: حيات و تداوم يونيان نه به خاطر پاسخ‌ها، بلکه از رهگذر پرسشهايشان است. سعي اين گفتار مختصر تأمل در باب يکي از کهن‌ترين مسائل و پرسش‌هاي تاريخ انسان است ـ پرسش از «ماهيت گناه"

           راهی‌ روشن‌ و باز‌   

والتر بنامين در مقاله‌‌ي «قصه‌گو، تأملاتي در آثار نيكولاي لسكوف» نوشت: «ما توانايي تبادل تجربه‌ها را از دست داده‌ايم» و در عصر مدرن «ارزش تجربه افول يافته است». در انبوه كتاب‌هاي نظري قطور و غالباً انتزاعي و دعوا بر سر ناامني مدرنيته و تب تند بومي كردن ـ كه خاستگاهش شايد همان ترس اسطوره‌اي از هر امر بديع باشد ـ براي نسلي كه جهان و زندگي خود را چون گونه‌اي معماي لحظه‌اي و روزانه تجربه مي‌كرد، جهاني كافكايي كه در آن شناخت منبع رنج و شرّ شايد خود سخت‌ترين كار و مسئوليت تفكر باشد، احياي مفهوم تجربه‌ي جمعي ما به مثابه‌ي جزئي از تجربه‌اي گسترده‌تر و قرار دادن اين احساس معماگونه‌مان در زمينه‌ي جهاني و دفاع از امكان مقاومت در برابر اين معماگونگي عمدي از طرف زنان و مردان معمولي و مدرن، و تأكيد بر امكان كنش جمعي و فردي انسان‌هاي مدرن در برابر نظام‌هايي كه امكان تجربه‌ي جمعي و گشودن افق كليّت را برنمي‌تابند، و براي معدودي از نسل انقلاب كه دستي بر آتش داشتند و بعد استحاله‌هاي رخداد انقلاب سرخورده‌شان كرد، انتشار كتاب «تجربه‌ي مدرنيته» تأكيدي بود بر «امكان تبادل تجربه» و خلق اشكال جديد تجربه و كنش جمعي و دعوتي بود به ادامه دادن ايده‌هاي مدرني كه از بطن تلاش متفكرين، هنرمندان و زنان و مردان كوچه و خيابان سربرآورده‌اند.